VIETNAM

BANGLADESH

T: +84 (0) 285449 6336/37

F: +84 (0) 285449 6338

T: + 880 1968 775 700

    + 880 1711 986 355

REQUEST A MEETING

T Floor, Hoang Viet building, 34 Hoang Viet Str., Ward 4, Tan Binh District, HCMC, Vietnam

Entity Address: 10/I, Mirbagh, Nayatola (Ground Floor) P.O. - Shantinagar, P.S. Hatirjheel, Dhaka

CONTACT

CONTACT

EMAIL

EMAIL

REQUEST A MEETING

AT A GLANCE
PRODUCT QUICK SEARCH
SOLUTION QUICK SEARCH
QUICK SUPPORT
ISSUE QUICK SEARCH
STAY CONNECT
  • Facebook Social Icon
  • Twitter Social Icon
  • Google+ Social Icon
  • YouTube Social  Icon

© NAN Group. All rights reserved.

TỐI ƯU HÓA HIỆU SUẤT CHĂN NUÔI ĐỈNH ĐIỂM MÙA NÓNG

May 14, 2019

Thách thức cho ngành chăn nuôi đỉnh điểm mùa nóng

 

Sự nóng lên toàn cầu đã tạo ra một thách thức lớn cho ngành chăn nuôi, đặc biệt là ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, khu vực trọng điểm của ngành chăn nuôi toàn cầu (Renaudeau và cộng sự, 2019). Trên thực tế, để tạo ra những sản phẩm vật nuôi an toàn, chất lượng cao, nhà chăn nuôi phải thực hiện tốt những quy chuẩn khắt khe trong chăn nuôi, đặc biệt duy trì hiệu suất chăn nuôi trong những mùa cao điểm, và có những giải pháp dinh dưỡng kịp thời giúp tăng cường sức đề kháng của vật nuôi trong giai đoạn nhiệt độ môi trường cao, dẫn đến stress nhiệt.

 

Stress nhiệt có thể làm suy yếu chức năng miễn dịch của vật nuôi và khiến chúng dễ bị nhiễm mầm bệnh hơn, dẫn đến suy giảm hiệu suất tăng trưởng, thậm chí tăng tỷ lệ chết. Hơn nữa, stress nhiệt có thể ảnh hưởng đến màu sắc, tính đàn hồi và độ pH của thịt và được nhiều nghiên cứu chỉ ra là một trong những yếu tố ảnh hưởng chính đến chất lượng thịt.

 

Nhìn chung, suy giảm hiệu suất tăng trưởng do stress nhiệt có liên quan trực tiếp đến việc giảm lượng thức ăn ăn vào ở vật nuôi. Nhiều nghiên cứu gần đây cũng chỉ ra rằng stress nhiệt có thể làm sản sinh các loại gốc tự do oxy hóa (ROS) và gây rối loạn hệ thống chống oxy hóa, ảnh hưởng đến sự hấp thụ và chuyển hóa chất dinh dưỡng ở vật nuôi.

 

1. Stress nhiệt là gì?

 

Stress nhiệt (hay heat stress) là một quá trình sinh lý của cơ thể để đáp ứng, thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ cao bất thường do thân nhiệt của vật nuôi tạo ra trong quá trình sống không thoát thải được ra môi trường. Hậu quả kéo theo là sự cân bằng oxy hóa của cơ thể bị phá vỡ dẫn tới stress oxy hóa, ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu suất tăng trưởng, khả năng sản xuất cũng như sức khỏe vật nuôi (Ruizhi Hu và cộng sự, 2019).

 

Sự mất cân bằng này có thể được gây ra bởi sự thay đổi của các yếu tố từ môi trường (ví dụ: ánh sáng mặt trời, bức xạ nhiệt, nhiệt độ không khí, độ ẩm…) và đặc tính vật nuôi (ví dụ: loài, giới tính và tốc độ trao đổi chất) (Lara LJ, Rostagno MH., 2013). Vật nuôi trải qua stress nhiệt có xu hướng giảm hoạt động sinh nhiệt của chúng bằng cách hạn chế lượng ăn vào. Do đó, stress nhiệt là mối quan tâm lớn của các nhà khoa học và nhà chăn nuôi trong nhiều thập kỷ, đặc biệt là ở vùng khô cằn (khô, nóng cả năm) và ở vùng nhiệt đới (ẩm, nóng quanh năm) trên thế giới, cũng như ở các vùng khí hậu khác tăng nhiệt độ trong những tháng mùa xuân và mùa hè (Abdollah Akbarian và cộng sự, 2016).

 

Stress nhiệt được chia làm hai loại là stress nhiệt cấp tính và stress nhiệt mãn tính. Stress nhiệt cấp tính liên quan đến sự gia tăng ngắn và nhanh chóng của nhiệt độ môi trường. Thể mãn tính liên quan đến nhiệt độ môi trường cao trong một khoảng thời gian dài (vài ngày đến vài tuần), cho phép vật nuôi thích nghi với môi trường (Abdollah Akbarian và cộng sự, 2016).

 

2. Stress oxy hóa là gì?

 

Stress oxy hóa thường được định nghĩa là sự mất cân bằng giữa các tiền chất gây oxy hoá và chống oxy hoá ở cấp độ tế bào và cá thể (Lykkesfeldt và Svendsen, 2007). Stress oxy hóa là sự gián đoạn tín hiệu và kiểm soát oxy hóa khử (Jones, 2006) dẫn đến sự phá hủy các đại phân tử như lipid, protein, DNA;  phá vỡ sự trao đổi chất và sinh lý bình thường của vật nuôi (Trevisan và cộng sự., 1991) dẫn đến sự mất chức năng tế bào, chết tế bào hoặc hoại tử (Lykkesfeldt và Svendsen, 2007; Nordberg và Arner, 1991).

 

3. Mối quan hệ giữa stress nhiệt và stress oxy hóa ở vật nuôi

 

Trong điều kiện bình thường, quá trình oxy hóa diễn ra ở mức độ ổn định. Khi cơ thể sản sinh quá nhiều gốc tự do oxy hóa hoặc hệ thống chống oxy hóa cơ thể bị hư hỏng, trạng thái cân bằng sẽ bị phá vỡ và gây ra stress oxy hóa, ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất của cơ thể (Estevez, M., 2015). Các loại gốc tự do oxy hóa là một trong những gốc tự do có thể tồn tại dưới dạng chưa được trung hòa về mặt điện tích. Thông thường, các gốc tự do oxy hóa (ROS) và các gốc tự do nitơ (RNS) là các gốc tự do chính tham gia vào các phản ứng trao đổi chất khác nhau trong cơ thể (Kannan, K.; Jain, S.K, 2000). Tuy nhiên, một số gốc tự do oxy hóa (ROS) được tạo ra trong cơ thể không hoàn toàn thuộc về các gốc tự do, mặc dù chúng có thể trực tiếp hoặc gián tiếp kích hoạt phản ứng sinh hóa (Kannan, K.; Jain, S.K, 2000). Rối loạn chức năng ty thể do quá trình đáp ứng với nhiệt độ tăng là tiền đề của stress oxy hóa.

 

Dưới áp lực nhiệt cấp tính, mật độ các gốc tự do oxy hóa  trong cơ thể tăng nhanh và hệ thống enzyme chống oxy hóa phản ứng nhanh chóng, nhờ đó hoạt động của enzyme catalase (CAT), superoxide dismutase (SOD) và glutathione peroxidase (GSH-Px) được tăng lên đáng kể để loại bỏ các gốc tự do quá mức (Pamok và cộng sự, 2009). Sau 4 ngày stress nhiệt cấp tính, hoạt tính GSH-Px đã tăng lên cùng với malondialdehyd huyết thanh (MDA), có thể phản ánh mức độ thiệt hại oxy hóa ở vật nuôi (Pamok và cộng sự, 2009). Trong khi stress nhiệt cấp tính  làm tăng biểu hiện của gen GSH-Px thì stress nhiệt mãn tính có thể phá vỡ hệ thống enzyme chống oxy hóa và gây ra sự tích tụ các gốc tự do oxy hóa trong cơ thể gây ra stress oxy hóa bằng cách giảm hoạt động của các enzyme CAT, SOD và GSH-Px (Del Vesco và cộng sự, 2017). Nghiên cứu gần đây cũng chỉ ra rằng stress nhiệt mãn tính làm tăng nhanh chóng mật độ các gốc oxy hóa tự do và hàm lượng MDA với sự suy giảm hoạt động SOD và GSH-Px ở vật nuôi (Lu và cộng sự, 2017).

 

Bên cạnh đó, trong giai đoạn đầu của stress nhiệt cấp tính, mức độ oxy hóa cơ chất ty thể và hoạt động chuỗi vận chuyển điện tử tăng lên, dẫn đến sản sinh quá mức các gốc tự do oxy hóa (ROS). Trong các giai đoạn sau của stress nhiệt cấp tính, các protein tách cặp (UCPs) bị điều hòa quá mức và quá mức gốc tự do (ROS) gây hại lên protein, lipid và DNA, làm giảm hiệu quả sản xuất năng lượng của ty thể và tăng sản xuất các loại gốc tự do oxy hóa gây ra rối loạn chức năng ty thể và tăng quá trình stress oxy hóa của cơ thể vật nuôi. Tuy nhiên, stress nhiệt mãn tính có thể làm giảm khả năng trao đổi chất của ty thể do nó điều hòa của các protein tách cặp (UCPs), điều hòa các enzyme chống oxy hóa và làm cạn kiệt nguồn dự trữ chất chống oxy hóa của cơ thể, gây ra sự tích tụ của các gốc tự do oxy hóa làm phá vỡ sự cân bằng oxy hóa và gây ra stress oxy hóa (Akbarian và cộng sự, 2016).

 

4. Stress oxy hóa ảnh hưởng đến vật nuôi như thế nào?

 

Tình trạng mất cân bằng các gốc tự do trong tế bào vật nuôi có thể ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng, sức khỏe và sinh sản của vật nuôi. Khi các gốc tự do vượt quá khả năng chống oxy hóa của con vật, stress oxy hóa xảy ra. Các gốc tự do có thể làm tổn thương tế bào bằng các phản ứng mạnh với các phân tử protein, cấu trúc DNA và các axit béo thiết yếu trên màng lipid, dẫn đến những biến đổi gây rối loạn, tổn hại và làm chết tế bào.

 

Toshiki Nakano và cộng sự, 2014

Stress tác động lên tinh thần và các bệnh thực thể thông qua các phản ứng thần kinh – nội tiết – miễn dịch. Chính sự tác động này sẽ làm suy giảm khả năng đề kháng, chống chọi của vật nuôi với mầm bệnh từ môi trường.

 

Các hệ thống chăn nuôi tập trung hiện đại có xu hướng làm gia tăng stress oxy hóa do tình trạng quá tải, rủi ro bệnh tật. Trong giai đoạn stress oxy hóa, vật nuôi tiêu tốn nhiều năng lượng để phục hồi hơn thay vì tập trung sản xuất và sinh sản, do đó hiệu quả chăn nuôi giảm đi còn kéo theo chi phí phòng và chữa bệnh tăng lên.

 

Hệ quả là vật nuôi sẽ chịu nhiều tổn thất về sức khỏe và thành tích chăn nuôi. Tổn thương tế bào và mô còn gây ảnh hưởng đến chất lượng thịt, trứng và sữa.

Stress oxy hóa ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất vật nuôi và gây nhiều hệ lụy về tiềm năng sinh sản, thể trạng vật nuôi và chất lượng sản phẩm chăn nuôi.

 

5. Giải pháp tối ưu hóa hiệu suất chăn nuôi đỉnh điểm mùa nóng

 

Sự hiểu biết thấu đáo về căn nguyên cũng như sinh lý bệnh của stress oxy hóa ở vật nuôi sẽ cho phép nhà chăn nuôi, chuyên gia dinh dưỡng thiết kế các giải pháp chống stress oxy hóa cụ thể, phù hợp với hiện trạng của mỗi trang trại ở từng loài vật nuôi. Dưới đây là những cách hữu hiệu để giảm stress oxy hóa cũng như ngăn ngừa những tổn thất trong chăn nuôi:

Polyphenol – hoạt chất sinh học giúp hạn chế hiệu quả stress nhiệt và stress oxy hóa ở vật nuôi

Polyphenol đã thu hút nhiều sự chú ý trong những năm gần đây. Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để đánh giá việc ứng dụng hợp chất này như một biện pháp làm giảm tác hại do stress hiệu quả cho vật nuôi. Là một trong những chất chuyển hóa thứ cấp quan trọng, polyphenol tồn tại trong nhiều loại thực vật và đã được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau vì khả năng chống oxy hóa mạnh. Polyphenol có thể giúp kích hoạt hoạt tính của protein phản ứng với stress như protein sốc nhiệt và enzyme chống oxy hóa, có thể ức chế các loại oxy phản ứng (ROS).

 Nor-Grape 80 - Chất chống oxy hóa từ tự nhiên

 

Nhiều nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu, đánh giá tính chất chống oxy hóa của nhiều loại thực vật và khám phá ra rằng các phụ phẩm từ trái nho chứa rất nhiều polyphenol. Trong các bộ phận của trái nho, các nghiên cứu cho thấy hàm lượng chất chống oxy hóa cao nhất nằm ở trong hạt và vỏ nho, có nhiều hoạt tính sinh học, không chỉ có tính chống oxy hóa mà còn có tác dụng chống viêm và kháng khuẩn như antocyanin và proanthocyanidin.

Được chiết xuất từ nguồn cung cấp chất chống oxy hóa tự nhiên, lý tưởng trong hạt và vỏ nho, được sàng lọc kỹ lưỡng, Nor-Grape có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa tác hại của các gốc tự do oxy hóa (ROS) tồn tại trong tế bào và tăng cường sức đề kháng của vật nuôi. Hơn thế nữa, Nor-Grape còn có khả năng tái tạo và tăng cường hoạt động của các Vitamin như Vit E và Vit C, tăng sản xuất các enzyme nội sinh như Super Oxide Dismutase và Gluting Peroxidase, cải thiện sức đề kháng của vật nuôi chống lại stress nhiệt.

 

Stop heat app: công cụ giúp tối ưu hóa quản lý trang trại, cân bằng dinh dưỡng và chống oxy hóa